صنایع‌دستی جان گرفت؛ احیای ۶۶ رشته در خطر و فعالیت صدها هزار هنرمند

به گزارش شبکه صنعت 24 ، سرپرست معاونت صنایع دستی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از احیای ۶۶ رشته‌ هنری صنایع دستی در معرض خطر انقراض در پنج سال اخیر خبر داد.

بهروز ندایی ، با تاکید بر ضرورت حفظ میراث‌های در حال فراموشی اظهار کرد: ۶۶ رشته صنایع دستی که به دلیل کاهش تعداد صنعتگران و موانع موجود در آستانه اضمحلال بودند، با اقدامات حمایتی از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ در پنج سال احیا و به چرخه فعالیت بازگشتند.

ندایی افزود: ۶ رشته از این هنرهای اصیل مانند گیوه‌دوزی در استان چهارمحال و بختیاری، چلنگری در استان خراسان شمالی، پلاسبافی در استان سیستان و بلوچستان، پاپوش‌های سنتی ترکمن در استان گلستان، اورسی‌سازی در استان لرستان در حال فراموشی و رشته رنگرزی سنتی در استان همدان در معرض خطر قرار داشتند که در سال ۱۴۰۴ احیا شدند.

وی ادامه داد: هر سال از خرداد تا پایان سال رشته‌های فراموش شده یا در معرض خطر از سوی معاونت صنایع دستی شناسایی و در سال بعدی برای احیای آنها اقدام می‌شود.

چالش‌های احیای دانش بومی

سرپرست معاونت صنایع دستی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تاکید بر اینکه احیای رشته‌های در حال فراموشی و انقراض با اقدامات مقطعی امکان‌پذیر نیست، گفت: مشکلات درآمدی، تامین مواد اولیه، بی‌انگیزگی صنعتگران و کاهش انگیزه نسل بعدی برای ادامه فعالیت از جمله عواملی هستند که باعث فراموشی و اضمحلال برخی از رشته‌های صنایع دستی شده‌ است.

ندایی تصریح کرد: شیوه «استاد-شاگردی» همچنان مهم‌ترین راهکار انتقال دانش هنرهای سنتی است. در این راستا، سیاست ما هدایت اولویت‌دار حمایت‌های دولتی و برنامه‌های آموزشی به سمت رشته‌های در معرض خطر است تا این گنجینه‌های هنری از مرحله بحران عبور کرده و تداوم حیات آن‌ها تضمین شود.

پرداخت ۲.۳ همت تسهیلات برای حمایت از صنعتگران

سرپرست معاونت صنایع دستی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی درباره حمایت از هنرمندان نیز اظهار کرد: با توجه به خسارت یک هزار میلیارد تومانی که به دلیل عدم فروش و آسیب به کارگاه‌ها در «جنگ رمضان» به این حوزه وارد شد، در دو ماه گذشته ۲.۳ هزار میلیارد تومان تسهیلات با بهره چهار درصد به فعالان صنایع دستی پرداخت شد تا بخشی از زیان‌های وارده جبران شود.

ندایی همچنین درباره وضعیت صادرات محصولات صنایع دستی گفت: به جزء چند شرکت که در خارج از کشور فعالیت دارد، فروش و صادرات صنایع دستی به دلیل وضعیت جنگی کاهش یافته است. اما این معاونت برای بهبود وضعیت فروش و صادرات اقداماتی نظیر برپایی نمایشگاه‌ها، ایجاد پلتفرم‌های معرفی و فروش پستی و حمایت از تجاری که به صورت مستقیم خرید می‌کنند، را در دستور کار خود قرار داده است.

فعالیت بیش از ۶۲۳ هزار هنرمند در بخش صنایع دستی

سرپرست معاونت صنایع دستی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی توضیح داد: بیش از ۶۲۳ هزار هنرمند در ۱۸ رشته صنایع دستی فعالیت می‌کنند که ۵۰۸ هزار نفر از آنها زن و ۱۱۵ هزار نفر مرد هستند.

ندایی با بیان اینکه ۲۹۹ رشته صنایع دستی یعنی ۸۰ درصد رشته‌های رایج دارای مجوز هستند، تصریح کرد: از نظر تعداد فعالان، بیشترین فراوانی مربوط به هنرمندان رشته‌های «بافت‌های داری» و «بافت غیر دارای» با ۱۵۸ هزار نفر و پس از آن هنرمندان صنایع چوبی و حصیری به ترتیب با ۱۴۴ و ۱۴۲ هزار هستند.

وی افزود: تعداد فعالان در برخی رشته‌های خاص نیز بسیار محدود و در برخی موارد کمتر از پنج نفر هستند.

ندایی درباره تغییر رویکرد تولیدات صنایع دستی کشور گفت: تولیدات صنایع دستی به سمت کاربردی شدن حرکت کرده است؛ به‌گونه‌ای که بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد تولیدات علاوه بر جنبه هنری، کاربرد مصرفی نیز دارند، این موضوع علاوه بر بازار داخلی در حوزه صادرات صنایع دستی نیز اهمیت زیادی دارد.